De Elbe bepaalt voor een groot deel het gezicht van Dresden. Langs de rivier liggen brede groene oevers en wandel- en fietspaden. Aan de zuidkant ligt de historische Altstadt met de Frauenkirche, de Semperoper, de Zwinger en het Residenzschloss. Steek je de rivier over, dan kom je in de Neustadt. Hier ontdek je een heel ander Dresden, met kleine winkels, cafés, restaurants, streetart en bijzondere binnenplaatsen.
Dresden. Een levendige stedentrip door het Florence aan de Elbe
✨ Dresden. Een stad waar barokke gebouwen, grote kunstcollecties, groene oevers en levendige stadswijken samenkomen aan de Elbe.
Dresden ligt in het oosten van Duitsland en is de hoofdstad van de deelstaat Saksen. De stad ligt aan beide kanten van de Elbe, niet ver van de grens met Tsjechië. Met ruim 570.000 inwoners is Dresden een middelgrote stad die bekendstaat om zijn mix van historische gebouwen en groene omgeving.
De Elbe bepaalt voor een groot deel het gezicht van Dresden. Langs de rivier liggen brede groene oevers en wandel- en fietspaden. Aan de zuidkant ligt de historische Altstadt met de Frauenkirche, de Semperoper, de Zwinger en het Residenzschloss. Steek je de rivier over, dan kom je in de Neustadt. Hier ontdek je een heel ander Dresden, met kleine winkels, cafés, restaurants, streetart en bijzondere binnenplaatsen.
Juist die verschillen maken Dresden interessant voor een toffe stedentrip. Je kan er ’s morgens schilderijen van oude meesters bekijken, daarna langs de Elbe wandelen en ’s avonds eten in een levendige straat in de Neustadt.
Ontstaan en geschiedenis
De geschiedenis van Dresden gaat meer dan 800 jaar terug. De naam van de stad komt waarschijnlijk van het Oud-Sorbische woord Drežďany, dat ongeveer ‘bewoners van het moerasbos’ betekent. De eerste officiële vermelding van Dresden dateert uit 1206. In 1216 werd de plaats voor het eerst als stad genoemd.
Dresden groeide vooral door zijn ligging aan de Elbe. De rivier was belangrijk voor handel en vervoer. Maar de echte ontwikkeling kwam toen de Saksische vorsten Dresden als residentie gingen gebruiken. Vanaf de late middeleeuwen werd de stad steeds belangrijker als politiek centrum van Saksen.
Een hoofdrol in deze ontwikkeling speelde keurvorst Friedrich August I, beter bekend als August de Sterke. Hij regeerde aan het einde van de 17e eeuw en het begin van de 18e. Onder zijn bestuur veranderde Dresden sterk. Hij wilde een residentiestad die paste bij zijn macht en liet paleizen, tuinen en kunstcollecties uitbreiden.
Uit deze periode stammen veel gebouwen die je tegenwoordig met Dresden verbindt. De Zwinger werd tussen 1710 en 1728 gebouwd en diende onder meer als plaats voor feesten en als oranjerie. Tegenwoordig bevinden zich hier verschillende belangrijke musea.
Ook de Frauenkirche werd in de 18e eeuw gebouwd. De grote stenen koepel werd een herkenbaar onderdeel van de skyline.
In de 19e eeuw ontwikkelde Dresden zich verder als stad van kunstenaars, architecten, musici en wetenschappers. De Semperoper opende in 1841 en groeide uit tot een van de belangrijkste operahuizen van Duitsland. Nadat het gebouw in 1869 door brand werd verwoest, werd het opnieuw gebouwd en in 1878 heropend.
De donkerste periode uit de geschiedenis kwam in februari 1945. Tijdens zware geallieerde bombardementen werden grote delen van het centrum verwoest. Ook de Frauenkirche, Zwinger, Semperoper en veel woonhuizen raakten zwaar beschadigd of verdwenen vrijwel geheel.
Na de oorlog lag Dresden in de DDR. Een deel van de historische gebouwen werd herbouwd, waaronder de Semperoper en delen van de Zwinger. Andere ruïnes bleven jarenlang staan. De resten van de Frauenkirche vormden bijvoorbeeld tientallen jaren een oorlogsmonument.
Na de Duitse hereniging in 1990 begon een nieuwe periode van restauratie en wederopbouw. De Frauenkirche werd steen voor steen gereconstrueerd en in 2005 opnieuw ingewijd. Ook rond de Neumarkt verschenen opnieuw historische gevels. Het plein was tijdens de oorlog vrijwel geheel verwoest en kreeg in de decennia daarna stap voor stap zijn historische karakter terug.
Als je tegenwoordig door het centrum loopt, zie je daarom niet alleen de geschiedenis van Dresden. Je ziet ook hoe de stad steeds opnieuw is opgebouwd.
Belangrijke personen
- August de Sterke (1670–1733) – keurvorst van Saksen en koning van Polen. Onder zijn bestuur groeide Dresden uit tot een belangrijk centrum voor kunst en barokke architectuur.
- Matthäus Daniel Pöppelmann (1662–1736) – architect van onder meer de Dresdner Zwinger.
- Gottfried Semper (1803–1879) – architect van de naar hem genoemde Semperoper.
- Bernardo Bellotto (1722–1780) – Italiaanse schilder, ook bekend als Canaletto. Zijn nauwkeurige stadsgezichten laten zien hoe Dresden er in de 18e eeuw uitzag.
- Carl Maria von Weber (1786–1826) – componist en dirigent die een belangrijke rol speelde in het muziekleven van Dresden.
- Richard Wagner (1813–1883) – werkte enige tijd als dirigent in Dresden. Verschillende van zijn opera’s gingen hier in première.
- Erich Kästner (1899–1974) – schrijver van onder meer Emil und die Detektive, geboren in Dresden. In de Neustadt vind je een museum dat aan hem is gewijd.
Bezienswaardigheden
Het historische centrum van Dresden is vrij compact. Daardoor liggen veel bekende bezienswaardigheden op loopafstand van elkaar.
Begin bijvoorbeeld op de Neumarkt. Midden op het plein staat de Frauenkirche. De kerk werd tussen 1726 en 1743 gebouwd, in 1945 verwoest en na de Duitse hereniging met steun uit verschillende landen herbouwd. Sinds de heropening in 2005 geldt zij ook als symbool van vrede en verzoening.
Ga zeker naar binnen. Het lichte interieur wijkt sterk af van wat je in veel grote Europese kerken ziet. Wie nog wat hoger wil, kan richting de koepel. Vanaf boven kijk je over de daken van de Altstadt en de Elbe.
Niet ver daarvandaan ligt de Fürstenzug. Deze ruim honderd meter lange afbeelding toont de vorsten uit het huis Wettin. Bijzonder is dat de voorstelling bestaat uit duizenden tegels van Meissener porselein. Loop er rustig langs, want in de stoet zijn veel kleine details verwerkt.
Daarna bereik je het Residenzschloss. Eeuwenlang woonden en werkten hier de Saksische keurvorsten en koningen. Tegenwoordig vormt het kasteel een groot museumcomplex. Je vindt er onder meer de Historisches Grünes Gewölbe en het Neues Grünes Gewölbe met sieraden, goud, zilver, ivoor en andere kostbare voorwerpen uit de vorstelijke verzameling.
Een paar stappen verder ligt de Zwinger. Als je hier de binnenplaats oploopt, zie je paviljoens, galerijen, fonteinen en beeldhouwwerk. Het complex werd tussen 1710 en 1728 gebouwd. Tegenwoordig vind je er onder andere de Gemäldegalerie Alte Meister, de Porzellansammlung en de Mathematisch-Physikalischer Salon.
In de Gemäldegalerie hangt een van de bekendste werken van Dresden: Rafaëls Sixtijnse Madonna. De twee engeltjes onder aan het schilderij ken je misschien zelfs als je het schilderij nooit eerder hebt gezien.
Direct naast de Zwinger staat de Semperoper. Alleen al het gebouw is een bezoek waard. Je kan een voorstelling boeken, maar er worden ook rondleidingen gegeven. De huidige opera stamt in deze vorm uit 1878.
Loop vervolgens richting de Elbe en wandel over de Brühlsche Terrasse. Deze ongeveer 500 meter lange promenade ligt op de voormalige stadsverdediging tussen de Augustusbrücke en Carolabrücke. Vanaf hier kijk je over de rivier en de Neustadt.
Wat kan je doen in Dresden?
Top-10 activiteiten
- Beklim de koepel van de Frauenkirche – voor uitzicht over de Altstadt en de Elbe.
- Bezoek het Residenzschloss – trek hier voldoende tijd voor uit, want de kunstcollecties zijn groot.
- Bekijk de oude meesters in de Zwinger – met werken van onder andere Rafaël, Rembrandt en Vermeer.
- Maak een rondleiding door de Semperoper – zo zie je ook het rijk versierde interieur.
- Vaar over de Elbe – vanaf het water zie je de skyline vanuit een heel ander perspectief.
- Wandel over de Brühlsche Terrasse – een goede route tussen de historische gebouwen en de rivier.
- Steek de Augustusbrücke over – kijk halverwege even om naar de skyline van de Altstadt.
- Ontdek Dresden Neustadt – met de Kunsthofpassage, kleine winkels, horeca en streetart.
- Fiets langs de Elbe – de Elberadweg loopt door de stad en verder richting onder meer Radebeul en Meißen.
- Bezoek Schloss Pillnitz – het voormalige zomerverblijf van de Saksische vorsten ligt aan de Elbe buiten het centrum.
Groen Dresden
Dresden bestaat bepaald niet alleen uit stenen paleizen en musea. De Elbe loopt als een brede groene zone door de stad. Vooral vanaf de Neustadt zie je hoe ruim het rivierlandschap eigenlijk is.
Een van de bekendste parken is de Großer Garten. Dit grote park ligt ten zuidoosten van de Altstadt. Midden in het park staat een barok paleis. Verder vind je er brede lanen, vijvers en grote grasvelden.
Ook de oevers van de Elbe lenen zich goed voor wandelen en fietsen. Je hoeft maar enkele minuten uit het historische centrum te lopen en je staat tussen grasvelden met uitzicht op de stad.
Wil je meer natuur zien, volg dan de Elbe richting Loschwitz en Blasewitz. Hier staat het opvallende Blaues Wunder, de stalen brug die beide stadsdelen met elkaar verbindt.
Nog verder stroomopwaarts ligt Schloss Pillnitz. Het paleiscomplex heeft opvallende Aziatische elementen en ligt direct aan de Elbe. De tuinen maken het tot een goede bestemming voor een halve of hele dag buiten het centrum.
Evenementen & festivals
Dresden heeft het hele jaar door culturele evenementen.
In het voorjaar trekt het Internationales Dixieland Festival veel muziekliefhebbers. Jazzmuziek klinkt dan in theaters, cafés, op pleinen en op boten op de Elbe.
Tijdens de zomer zijn de Filmnächte am Elbufer populair. Aan de noordelijke oever van de Elbe worden films vertoond en concerten georganiseerd. Daarbij ligt de historische skyline letterlijk aan de overkant van het water. De officiële toeristische kalender noemt de Filmnächte als een van de bekende grote evenementen van Dresden.
Muziek speelt sowieso een grote rol. De Semperoper, Staatskapelle Dresden en Dresdner Philharmonie zorgen het hele jaar door voor opera’s en concerten.
In december draait veel om de Striezelmarkt op de Altmarkt. Deze kerstmarkt bestaat sinds 1434 en geldt als de oudste kerstmarkt van Duitsland. Saksische producten spelen er een grote rol, zoals houtsnijwerk uit het Erzgebirge, Herrnhuter sterren en natuurlijk Dresdner Christstollen.
Winkelen
Voor de grote winkelketens ga je naar de Prager Straße. Deze brede winkelstraat loopt vanaf Dresden Hauptbahnhof richting het historische centrum.
Vlak bij de Altmarkt ligt de Altmarkt-Galerie, een groot winkelcentrum met veel winkels en horeca.
Een heel ander karakter heeft de Neustadt. Rond de Alaunstraße, Louisenstraße en Görlitzer Straße vind je kleinere kledingzaken, boekwinkels, delicatessenwinkels en ateliers.
Loop daarbij zeker de Kunsthofpassage in. Achter enkele gewone gevels liggen verschillende binnenplaatsen met kunstzinnige muren, winkels en horeca. Vooral de blauwe gevel met regenpijpen trekt de aandacht.
Eten & drinken
De Saksische keuken is stevig, maar in Dresden is het aanbod veel breder geworden. Je vindt er traditionele restaurants naast moderne Duitse keukens en veel internationale adressen.
Een bekend Saksisch gerecht is Sächsischer Sauerbraten, vaak geserveerd met rode kool en aardappel- of broodknödel. Ook aardappelgerechten en vlees spelen in de traditionele keuken een belangrijke rol.
Voor iets zoets hoort Dresdner Eierschecke bij een bezoek aan de stad. Deze taart bestaat meestal uit verschillende lagen met onder meer kwark en een luchtige bovenlaag.
En dan is er natuurlijk Dresdner Christstollen. Deze gevulde kerststol met boter, rozijnen en poedersuiker hoort sterk bij de stad en heeft een lange traditie.
Saksen heeft daarnaast een eigen wijngebied. Langs de Elbe tussen Dresden, Radebeul en Meißen liggen wijngaarden. In Dresden en omgeving kan je daarom lokale wijnen proberen, waaronder Müller-Thurgau, Riesling, Weißburgunder en Grauburgunder.
Voor restaurants heb je veel keuze. Rond de Frauenkirche en Neumarkt zitten vooral klassieke restaurants en terrassen. In de Neustadt is de sfeer losser en vind je meer kleine restaurants en internationale keukens. De Kunsthofpassage en omliggende straten zijn goede plekken om zelf een adres uit te zoeken.
Avondtips
Ook na het sluiten van de musea blijft Dresden volop in beweging. De stad verandert dan van sfeer. De historische gebouwen worden verlicht, terrassen lopen langzaam vol en langs de Elbe zoeken mensen een plek om nog even buiten te zitten. Juist in de avond zie je hoe verschillend Dresden kan zijn.
Een goede plek om te beginnen is de Neumarkt rond de Frauenkirche. Overdag is het hier vaak druk met bezoekers, maar later op de avond wordt het rustiger. De verlichte gevels rond het plein zorgen voor een fraaie achtergrond. Je kan hier op een terras iets drinken of nog een korte wandeling maken door de omliggende straten.
Loop daarna richting de Brühlsche Terrasse en de Elbe. Vanaf deze verhoogde promenade kijk je uit over de rivier en de Neustadt aan de overkant. Vooral rond zonsondergang verandert het licht voortdurend. Daarna gaan aan beide kanten van de Elbe steeds meer lampen aan. De koepel van de Frauenkirche, de Hofkirche en de Semperoper vallen dan extra op.
Steek je de rivier over via de Augustusbrücke, dan kom je aan de Neustädter Elbufer. Dit is een van de beste plekken om in de avond naar de skyline van Dresden te kijken. Neem eventueel iets te drinken mee en zoek een plek op het gras. Op warme avonden zitten hier veel inwoners met vrienden langs de rivier. Het uitzicht op de Altstadt krijg je er vanzelf bij.
Wie liever een avond uit wil, kan naar de Semperoper. Alleen het gebouw maakt een bezoek al bijzonder, maar binnen wachten opera, ballet en klassieke muziek. Het programma wisselt sterk, dus ook als je niet vaak naar opera gaat, kan er iets interessants tussen zitten.
Voor klassieke muziek is ook de Kulturpalast een goed adres. De concertzaal is de thuisbasis van de Dresdner Philharmonie. Het gebouw ligt midden in het centrum en is daardoor makkelijk te combineren met een diner vooraf.
Heel anders is de sfeer in de Neustadt. Rond de Alaunstraße, Louisenstraße en Görlitzer Straße vind je veel cafés, kleine bars en restaurants. Hier is het minder formeel dan in de Altstadt. Terrassen staan dicht bij elkaar en je merkt al snel dat dit een stadsdeel is waar veel Dresdners zelf uitgaan.
Ook de omgeving van de Kunsthofpassage is leuk in de avond. Overdag kom je hier vooral voor de opvallende binnenplaatsen en winkels, maar later op de dag blijven verschillende cafés en restaurants open. De verlichte gevels geven de binnenplaatsen dan een heel andere uitstraling.
In de zomer is er nog een extra reden om naar de Elbe te gaan. Tijdens de Filmnächte am Elbufer worden films vertoond en zijn er concerten direct aan de rivier. Terwijl je naar het podium of scherm kijkt, zie je aan de overkant de historische skyline van Dresden. Dat maakt een avond hier anders dan in een gewone bioscoop of concertzaal.
Wil je de dag rustig afsluiten, maak dan nog een wandeling langs het water. Loop bijvoorbeeld vanaf de Augustusbrücke richting de Carolabrücke of juist richting de Marienbrücke. De drukte neemt af en je hoort vooral de rivier, passerende trams en af en toe muziek uit de stad. Zo ontdek je Dresden nog een keer, maar dan in een veel rustiger tempo.
Bereikbaarheid
Dresden ligt op ongeveer 700 km van Utrecht, wat neerkomt op circa 7 uur rijden via Hannover en Leipzig. Met de trein reis je via Berlijn of Leipzig, waarna intercity’s en regionale treinen je naar Dresden Hauptbahnhof brengen.
De stad beschikt ook over Dresden Airport, ongeveer 10 km ten noorden van het centrum. Vanaf hier rijden S-Bahn en bussen naar de binnenstad.
Binnen de stad zelf is het openbaar vervoer met tram en bus goed ontwikkeld. Veel bezienswaardigheden liggen echter op loopafstand van elkaar. Voor langere routes kun je ook gebruikmaken van deelfietsen en e-scooters.
Dresden ligt op 700 km vanaf Utrecht. De is prima en vanuit Nederland op verschillende manieren bereikbaar.
- Per auto – vanuit Nederland rijd je via Duitsland richting Leipzig en Dresden. De A4 loopt direct langs de stad.
- Per trein – Dresden Hauptbahnhof heeft goede verbindingen met onder meer Leipzig, Berlijn, Frankfurt, Praag en andere Duitse steden. Vanuit Nederland moet je meestal één of meerdere keren overstappen.
- Per vliegtuig – Dresden Airport ligt ca. 10 km. ten noorden van de stad. De S-Bahn verbindt de luchthaven met het centrum.
- Binnen de stad – Het openbaar vervoer is uitstekend. Dresden heeft een uitgebreid netwerk van trams en bussen. Voor de meeste bezienswaardigheden in de Altstadt heb je het openbaar vervoer echter nauwelijks nodig, ze liggen op loopafstand van elkaar. Overigens kan je volop gebruik maken van deelfietsen en e-scooters of huur je een fiets of e-bike.
VVV Dresden
Dresden Information an der Frauenkirche
QF Passage (begane grond)
Neumarkt 2
01067 Dresden
Tel: +49 (0)351 501501
E-mail: info@dresden.travel
Website →
Anderen lazen ook
• Saksen →
• Dresden-Elbland →
• Saksische Wijnroute →
• Vakantiewoningen in Saksen →
